Ukkelse baardkrielen
Ukkelse Baardkriel
De Ukkelse baardkriel is een Belgische kriel: kort, breed en gedrongen, met een volle driedelige baard, weelderig halsbehang, gierhakken en voetbevedering. Makke, vriendelijke kippen, populair voor show en als sierhuisdier. De krielhoender heeft geen grotere variant.
Kenmerken
Korte, brede, gedrongen kriel. Vooral klein, maar zonder overdrijving.
- Gewicht: Hanen 700–800 g, hennen 550–650 g.
- Kam: Enkelvoudig, fijn, rechtop, vijf tanden, levendig rood.
- Baard: Rijke driedelige baard die oorlellen bedekt.
- Benen: Kort, met gierhakken en gevederde voeten (buiten- en middenteen). Beenkleur vaak leiblauw, afhankelijk van de kleurslag.
- Halsbehang: Weelderig, met manen achter de baard.
Eileg
Ukkelse hennen leggen voor een kriel goed, al blijft de productie matig vergeleken met nutsrassen.
- Eiproductie: Ongeveer 120–150 getinte of crèmewitte eieren per jaar.
- Eigrootte & kleur: Klein, circa 30–40 g, crèmewit tot lichtbruin.
- Broedsheid: Goede zitters en toegewijde moeders; worden graag broeds.
Hen vs haan
Behoudens secundaire geslachtskenmerken geen verschillen van betekenis. De hen draagt de staart iets lager.
Hanen zijn groter, met rechteropstaande kam, rijker hals- en zadelbehang en beter ontwikkelde sikkels. Hennen zijn kleiner en compacter; baard en gevederde benen delen beide.
Klimaat en huisvesting
Winterhard dankzij dichte bevedering, baard en bakkebaarden. Bij extreme vorst blijft voorzichtigheid geboden voor de enkelvoudige kam (bevriezing).
Aanpasbaar van ren tot vrije uitloop. Gevederde voeten vragen droge, schone omstandigheden. Droog strooisel en verhoogde voer- en drinkbakken helpen baard en voeten schoon te houden.
Kleurslagen
Volgens de Nederlandse standaard (KLN) o.a. de volgende slagen. Beenkleur hangt af van de slag.
- Porselein: Okerrode grondkleur met groenglanzend zwarte lover en witte parel of V-tip. Ogen oranjerood; snavel en loopbenen leiblauw. Bij oudere dieren neemt het wit toe; tweejarigen tonen vaak de beste verdeling.
- Isabelporselein: Als porselein, maar met isabelgele grondkleur en parelgrijze i.p.v. zwarte tekening. Snavel en loopbenen leiblauw.
- Zwart witgepareld: Zwart met regelmatige witte tippen; zwart overheerst. Loopbenen wit met donkere vlekken (leiblauw toegestaan).
- Blauw witgepareld: Heldere grijsblauwe grondkleur met witte tippen. Loopbenen wit met donkere vlekken (leiblauw toegestaan).
- Wit: Zuiver wit. Ogen donkerbruin; snavel en loopbenen leiblauw.
- Zwart: Groenglanzend zwart. Snavel leiblauw tot zwart; loopbenen leiblauw tot zwart.
- Blauw gezoomd: Middenkleurig leiblauw met donkerblauwe zoom. Loopbenen leiblauw (jonge dieren soms met zwarte gloed in de schubben).
- Parelgrijs: Egaal zacht, zilverachtig parelgrijs (genetisch anders dan gewoon blauw). Loopbenen leiblauw.
- Koekoek: Grijszwarte grondkleur met lichte dwarsbanden. Loopbenen vleeskleurig wit tot lichtgrijs (bij hennen enige donkere schubben toegestaan). Snavel wit.
Geschiedenis
De Ukkelse baardkriel ontstond begin 20e eeuw in België, rond 1900, door Michel Van Gelder in Ukkel bij Brussel. Hij kruiste bestaande krielen, waaronder waarschijnlijk de Antwerpse baardkriel voor de baard.
Het ras werd in 1905 in België erkend en later elders. Wereldwijd blijft het een geliefd sier- en showras, vooral in porselein (millefleur).
Fokkerij
Fokoverwegingen
Behoud van baard, manen, gierhakken en voetbevedering staat centraal, evenals zuivere kleurpatronen en een compacte, gedrongen bouw zonder overdrijving.
Selecteer op goed ontwikkelde, schone voetbevedering (ook op de middenteen) en een volle driedelige baard die oorlellen bedekt. Kinlellen zo minimaal mogelijk. Sommige fokkers knippen veren rond de cloaca voor betere vruchtbaarheid. Uitkruisen met andere rassen wordt afgeraden om raszuiverheid te bewaren.
Vorm
Detailbeschrijving als aanvulling op de kenmerken hierboven.
- Ringenmaat: Haan 14 mm, hen 13 mm.
- Romp: Gedrongen, breed en diep, volbevederd, naar achteren iets smaller; achterdeel breed en diep.
- Kop: Naar verhouding vrij klein. Gezicht rood.
- Snavel: Kort en licht gebogen; kleur al naargelang de kleurslag.
- Kinlellen: Ontbrekend of zo weinig mogelijk ontwikkeld.
- Oorlellen: Klein, rood, schuilgaand onder de baard.
- Ogen: Iets uitstaand, levendig; kleur afhankelijk van de kleurslag.
- Hals: Vrij kort, goed gebogen. Halsbehang tot op de schouders en tot de basis van de staart. Manen komen achter in de nek bij elkaar.
- Rug en zadel: Zeer breed, bedekt door het halsbehang; rijk zadelbehang.
- Borst: Zeer breed en diep; bovendeel sterk ontwikkeld en naar voren gedragen.
- Vleugels: Tegen het lichaam gesloten, omlaag gericht, iets naar het onderlijf gebogen. Aanzet bedekt door halsbehang; einden schuil onder het zadelbehang.
- Staart: Matig gespreid, tamelijk hoog. Grote sikkels slechts licht gebogen; bijsikkels kort en gebogen, bedekken de stuurveren maar ten dele.
- Dijen: Vrij kort, krachtig, goed bevederd.
- Loopbenen en tenen: Goed uit elkaar, van voren evenwijdig, recht. Voetveren kort bovenaan de loopbenen, langer naar beneden; stijf, horizontaal naar buiten in een boog met tip omhoog.
- Bevedering: Weelderig ontwikkeld.
Ernstige fouten
Onvoldoende baard- en manenontwikkeling; sterk ontwikkelde kinlellen; zichtbare oorlellen; slepende vleugels; te hoge beenstelling; te lange, smalle of grove bouw; te geringe voetbevedering; ontbreken van de bevedering aan de middenteen.
Fouten
Witte oorlellen; te zware kam; onregelmatig of te fijn getande kam; iets te hoge beenstelling; iets te korte voetbevedering; te hoge of samengevouwen staart.
Bronnen
Kleindierliefhebbers Nederland (2026). Standaard voor hoenders en dwerghoenders: Ukkelse baardkrielen.
Carol Ekarius (2007). Storey's Illustrated Guide to Poultry Breeds: Chickens, Ducks, Geese, Turkeys, Emus, Guinea Fowl, Ostriches, Partridges, Peafowl, Pheasants, Quails, Swans. Storey Publishing.
Het Vlaams Neerhof, jaargang 15, nummer 4, 2011. Krielenfestijn.
Horst Schmidt (1996). Rashoenders.
Rüdiger Wandelt & Josef Wolters (1995). Handboek Rashoenders.
Wikipedia. Belgian d'Uccle bantam (Geraadpleegd 2025).
Verhoef, E. Rijs, A. (2001). Geïllustreerde Hoender Encyclopedie. Rebo Productions.
Allonby, J. Ian H. and Philippe B. Wilson, eds. (2018). British Poultry Standards. Wiley.
Victorian Poultry Fanciers Association Limited (2011). Australian Poultry Standards. Victorian Poultry Fanciers Association Limited.