Krielen KRIELEN

Foto door Костюшко, CC BY-SA 3.0

Andalusiër krielen

Andaluza enana

Spanje
egg Productieve witte eieren
palette Blauwgezoomd verenkleed
public Spaanse herkomst
science Blauwkleurgenetica

De Andalusiër-kriel is een slank Spaans dwerghoen, bekend om het leiblauwe, gezoomde verenkleed en een stevige eileg van witte eieren. Actief en waakzaam, graag aan het scharrelen, en genetisch een schoolvoorbeeld van de blauwkleur.

Kenmerken

Dit is een slank, middelhoog dwerghoen met een vrij opgerichte, levendige houding. Mediterraan type: gestrekt, alert, trotsch. De rug loopt iets af naar de staart.

  • Gewicht: Haan ongeveer 800–900 g, hen 700–800 g.
  • Ringenmaat: Haan 13 mm, hen 11 mm.
  • Kam: Enkelvoudig, middelgroot tot groot, helderrood, vijf tanden. Bij de haan rechtop. Bij de hen staat het voorste deel rechtop, de rest valt geleidelijk naar één kant.
  • Oorlellen: Wit, amandelvormig, glad. Meer dan een derde rood is ernstig fout.
  • Benen: Onbevederd, leiblauw. Snavel blauwachtig hoornkleurig.

Het zijn actieve scharrelaars, soms wat lawaaierig. Meestal geen knuffelkippen, wel leuk om te zien in een ruime ren of uitloop.

Eileg

Als Mediterraan legtype leggen ze netjes door. Praktisch als je een gestage stroom kleine witte eieren wilt, zonder broedse onderbrekingen.

  • Productie: Rond de 180 eieren per jaar.
  • Kleur en gewicht: Krijtwit, ongeveer 40 g.
  • Broedsheid: Zelden broeds. Ze blijven meestal leggen.

Hen vs haan

De haan is groter, met sterker hals- en zadelbehang en lange, gebogen sikkels. Zijn kam staat stevig rechtop. De hen heeft die typische Mediterrane kam: voor rechtop, daarna naar één kant. Dat is geen fout, dat hoort erbij. Haar lichaam is wat voller, haar houding iets minder opgericht.

Klimaat en huisvesting

Ze verdagen warmte goed en kou ook, zolang het hok droog en tochtvrij is. Grote enkelvoudige kammen kunnen bij strenge vorst bevriezen. Eng opsluiting past slecht bij hun aard. Geef ze ruimte om te scharrelen, of een ruime, veilige ren.

Kleurslagen

In de standaard staat vooral blauw gezoomd: gelijkmatig middenkleurig leiblauw, elke veer donker glanzend blauwzwart omzoomd. Hals- en zadelbehang van de haan (en de halskraag van de hen) tonen donkerder. Dons is leiblauw.

Door de blauwgenetica krijg je bij het fokken ook zwart en splash (wit met blauwe spetters). Die horen er genetisch bij, ook al is blauw gezoomd de showkleur.

Geschiedenis

Het ras komt uit Andalusië in Spanje. Rond 1840–1850 ging het naar Engeland, waar fokkers de blauwgezoomde kleur verfijnden. Het stond al in de eerste American Standard of Perfection van 1874, gewaardeerd om uiterlijk én eileg.

De kriel zag je omstreeks 1920 op Duitse tentoonstellingen. Later werd er in Nederland ook van betere kwaliteit gefokt. Het is een verkleining van het groothoen, met behoud van type, temperament en vooral de blauwgenetica. Geen dubbeldoelras: deze dwerghoenders houd je voor eieren, kleur en karakter.

Genetica van blauw

De leiblauwe kleur is een schoolvoorbeeld van incomplete dominantie via het blauwgen (Bl).

  • Bl/bl+ geeft blauw
  • bl+/bl+ geeft zwart
  • Bl/Bl geeft splash

Blau × blauw geeft dus geen 100% blauwe kuikens. Gemiddeld krijg je 50% blauw, 25% zwart en 25% splash. Wil je alleen blauwe nakomelingen, kruis dan zwart × splash.

Vorm

Detailbeschrijving als aanvulling op de kenmerken hierboven.

  • Romp: Gestrekt, diep, goed gevuld, van voren naar achteren smaller.
  • Hals: Vrij lang tot lang, goed gebogen. Rijk halsbehang dat de schouders bedekt.
  • Rug en zadel: Vrij lange rug, breedst tussen de schouders, iets aflopend. Zadel vrij breed met goed behang.
  • Borst: Breed, goed gewelfd, hoog en naar voren.
  • Vleugels: Goed aangesloten, niet afhangend.
  • Staart: Vrij groot en vol, enigszins gespreid, niet te hoog. Lange, goed gebogen sikkels.
  • Ernstige fouten: Te kort van bouw, zeer lage of zeer hoge stelling, oorlellen voor meer dan een derde rood.

Bronnen

American Poultry Association (2023). The American Standard of Perfection.

Verhoef, E. Rijs, A. (2001). Geïllustreerde Hoender Encyclopedie. Rebo Productions.

Kleindierliefhebbers Nederland (2026). Standaard voor Hoenders en Dwerghoenders - Andalusiër krielen.

Vergelijkbare rassen